Hoşgeldin Misafir. Oturum aç or Üye ol

0 Cevaplar

Türkiye’de Neden Çok Çığ Olayı Yaşanıyor?

Soran: 43 görüntülenme Son Sorular

Dünyada kara alanlarının ¼’ü, yerleşim yerlerinin 1/10’u dağlık alanlardır. Türkiye’nin ise %78’i dağlık alanlardan oluşmakta ve nüfusun %46.9’u bu alanlarda yaşamaktadır. Avrupa’nın deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 330 m iken Türkiye’de bu değer 1132 m’dir.

Bu yüzden, dağlık alanlar Türkiye şartlarında oldukça önemli olup, bu bölgelerde en sık karşılaşılan doğal afetlerden, çığ olayının incelenmesi gerekmektedir. Uygun eğim açısına sahip bir yamaçta bulunan yeterince miktarda kar kütlesinin hareket etmesi ve yamaçtan aşağıya doğru yerdeki malzemeleri de bünyesine katarak ilerlemesi olayına çığ denir. Çığ olayları, topoğrafik etkenler, meteorolojik koşullar ve jeomorfolojik nedenler doğrultusunda doğal olarak gerçekleşebileceği gibi; kayakçı, dağcı vb. gibi insan veya herhangi başka bir canlının geçici dış etkisiyle de harekete başlayabilir. Çığların türleri; yeni yağmış kar dönemlerinde oluşan ve akışın üst kısmında türbülans etkisi görülen toz bulutu şeklindeki kuru (toz) çığlar, vadinin içbükey doğrultusunu takip eden daha düşük hızda akan, yoğun halde olduğu için vadideki çoğu yapıyı, ağacı yerinden sökebilen ıslak (yoğun) çığlar ve genellikle rüzgar etkisiyle düz ve geniş yamaçta sıkışan, kayakçı vb. dış etkenlerden daha kolay etkilenen, belirli bir derinlikten sonra yer çekimi kuvvetlerinin sürtünme kuvvetlerinden fazla olmasından dolayı aniden yamaç boyunca çizgisel düzensiz hareket eden tabaka çığları şeklinde sınıflandırılabilir. Bu türlerden toz çığlar; Türkiye şartlarında, genellikle Ocak-Şubat döneminde, yoğun yani ıslak türleri ise, Mart-Nisan döneminde meydana gelmektedir. Tabaka çığları ise genellikle tüm dönemlerde uygun topoğrafik yapıya sahip yamaçlarda gözlenebilmektedir.

Çığ, aslında bir doğa olayıdır. Bu olayı doğal afete dönüştürenler ise; içinde insanlar ve insan etkisinin bulunduğu kontrolsüz (plansız) yerleşimler, çığın oluşumuna neden olabilecek tetikleyici etkiler ile bu etkiler konusundaki yetersiz bilgi (eğitim eksikliği), erken uyarı sistemlerinin yetersizliği vb. nedenlerdir. Bu nedenle çığ afetinin olası boyutlarına karar verebilmek için arazi etütleri ve geçmiş çığ kayıtları kullanılarak çığ modelleme çalışmaları yapılmalıdır. Yapılan modelleme çalışmaları ile çığ olması muhtemel alanlar belirlenip, çığ güzergâhı üzerinde bulunan yapılar, yerleşim yerleri, ulaşım yolları, enerji nakil hatları gibi tesisleri etkileyebilecek çığ tehlikesi ve riski tespit edilmeli, yapısal ve yapısal olmayan önlemler alınmalıdır.

Soruya Cevap Ver