Hoşgeldin Misafir. Oturum aç or Üye ol

0 Cevaplar

Asbest Nedir? Hangi İnşaat Malz. Bulunur?-Zararları Nedir?

Soran: 122 görüntülenme MALZEMELER

Asbest Nedir? Zararlı mıdır?

Asbest, doğal bir şekilde oluşmuş, lifli yapıya sahip bazı mineraller için kullanılan terimdir. Asbestin minerallerinin çok ince lifler halinde olması, liflerin boyu, dayanıklılığı, asit ve baz çeşitlerine karşı sağlamlılığı, gürültüyü absorbe etme, sıcaklığa direnci, elektrik akımına karşı yalıtım özelliklerinden dolayı sanayide ve farklı iş kollarında kullanılmasına neden olmuştur.

Milletlerarası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC), düzenli olarak her yıl kanser yapan maddeleri özelliklerine göre gruplandırmaktadır. Uluslararası kanser araştırma ajansının kanserojen maddeler listesinde asbest maddesi, “kesin kanserojen” olarak tanımlanıp 1. grupta yer alacak şekilde sınıflandırılmıştır. Avrupa Birliği ise 2005 tarihinde AB üyesi ülkelerde asbestiyasaklamıştır. Ülkemizde de asbest 2010’da yasaklı listesine girmiştir. Fakat bu tarihe kadar yapılan binalarda, endüstriyel ürünlerde tonlarca asbestli malzeme halen bulunmaktadır.

Asbestin Kullanım Alanları

Antik çağdan beri, yeryüzünün birçok yerinde asbest minerali bilinmekte ve kullanılmaktaydı. Benzersiz özellikleri sayesinde İkinci Dünya Savaşı ve sonrasında gemi imalatında, inşaat sektörü ve diğer endüstriyel alanlarda 3000’den fazla iş kolunda kullanılmasına neden olmuştur. İnsan sağlığına olan zararlarının ortaya çıkması ile kullanım alanı daralmış ve birçok ülkede her çeşit kullanımı, ithalatı, dış satımı yasaklanmıştır. Asbest minerali; inşaat, uçak, gemi, tekstil, kimya, otomotiv ve ilaç sektöründe yasaklanana dek kullanılmıştır.

Yapımında Asbest Minerali Kullanılan Bazı Ürünler

  • Ocak ve kazan duvarlarında ısı izolasyonu ve yanmayan malzeme
  • Elektrik kablolarının izolasyonunda
  • Sıcaklığa ve suya mukavemetli kumaş üretiminde
  • Gaz maskesi üretiminde
  • Fren balatalarında
  • Gemi izolasyonunda
  • Yanmaz eldivenlerde
  • Çimento üretiminde katkı maddesi
  • Eternit (Çatı kaplama malzemelerinde)
  • Çatı ve duvar izolasyon malzemelerinde
  • Parke, marley vb. (Yer kaplama malzemelerinde)
  • Kaplama malzemelerinin yapıştırıcılarında
  • Borularının etrafında yalıtım malzemelerinde
  • Borularda sızdırmazlık için izolasyonlarda
  • Elektrikli ev gereçlerinin sıcaklık temas yerlerinde

Asbest Maruziyeti Ve Sağlık Üzerine Etkisi

Ocak 2013 tarihli ve 28539 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan “Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik”de de belirtildiği üzere mevcut bilgilere göre serbest asbest liflerine maruziyet aşağıdaki hastalıklara sebep olabilir.

  1. Asbestoz
  2. Akciğer kanseri
  3. Mezotelyoma

İnşaat Sektöründe Asbest

Çoğu varlığını sürdüren yapıda asbest içeren malzeme bulunmaktadır ve bu yapılarda her çeşit tadilat, onarım, bakım, restorasyon ve yıkıntı faliyetlerinde çalışan işçilerin amyanta temas etme riski yüksektir. Yapı sektöründeki amyant maruziyetleri aşağıdaki uygulamalar esnasında oluşmaktadır.

  • Asbestli binalarda tamir, bakım, söküm ya da yıkım işleri,
  • Asbestli ürünlerin sökümü, herhangi bir yere taşınması
  • Amyant barındıran bina veya altyapıların inşası, bakım, onarım veya yeni hizmetler için tadilat süreçleri,
  • Amyant içeren döküntü ve çöplerinin kaldırılması,
  • Yapı alanındaki amyant veya amyant katkı içeren malzemelerin taşınması, yüklenmesi, depolanması, işleri.

Asbest İnşaatlarda-Yapılarda Nerelerde Bulunur?

1. Tavan, duvar, döşeme üzerine püskürtmeli amyant
2. Amyant barındıran Çimentolu Su Tankı
3. Gevşek Dolgu yalıtımı
4. Kazanlarda ve Boruda Kaplama
5. Tavan
6. Klozet taşı
7. Ayırıcı Duvar
8. Yangına dayanıklı kapı
9. Amyantlı Halat
10. Yer döşemesi
11. Kazan çevresindeki Amyantlı plakalar
12. Yanmaya dayanıklı battiniye
13. Cephe ve Tavan kaplaması
14. Eternit (amyantlı çatı ürünü)
15. Amyantlı beton Paneli
16. Amyantlı beton Oluğu ve Boru
17. Eşik
18. Amyantlı beton duman Bacası

Asbest içeren Malzeme Kullanım Alanı Bulunduğu ürünlerle ilgili Örnekler
Püskürtme Kaplamalar (% 85 asbest içerebilir) Isı ve ses yalıtımı, yangın ve yoğunlaşma koruması Çok katlı binalar ve büyük çelik yapıların tavan boşluklarındaki yangın bölmeleri ve yüzme havuzlarının kaplamalarında
Boşluk doldurma köpükleri

(% 100 asbest içerebilir)

Isı ve ses yalıtımı Tavan izolasyonu ve kablo delikleri
Kaplama ve ambalajlama malzemeleri (%1 ile % 100 arasında içerebilir) Isıtıcılar, borular, basınçlı kapların ısı yalıtımında, ip, levha, bant, oluklu kağıt, keçe ve battaniyelerde Kamu binaları, okullar, hastaneler ve fabrikaların su ısıtıcıları ve borularında. Endüstriyel buhar kazanlarının kaplandığı asbest yorganı, yapıştırıcı ile kaplanmış boru hatlarına sarılan ip ya da şeritler.
Asbest yalıtım levhaları (% 16 lİe % 40 arasında asbest içerebilir.) Yangından korunma, ısı ve ses yalıtımında ve genel yapı çalışmalarında Her türlü binalardaki kanallarda, yangın hollerinde, dış cephe panel kaplamalarında, tavan kaplamalarında, çatı kaplamalarında, duvar kaplamalarında, küvetlerde
Halatlar, ipler (% 100 asbest içerebilir) Yangın/ısı dirençli conta ve damgalarda, ahşap kaplamalar, derz ve ambalajlama malzemelerinde, tuğla harçlarında, kazan ve baca sızdırmazlık conta/flanşlannda, elektrik kablo borularında Merkezi ısıtma kazanlarında (kalorifer kazanı, kombi), fırınlarda, endüstriyel kazanlarda ve diğer yüksek sıcaklık olan tesislerde
Kumaş, bez

(% 100 asbest içerebilir)

Birleştirme ve paketleme, ısı izolasyonu ve yalıtım malzemesi ( yangın battaniyeleri ve yangına dayanıldı perdeler), eldivenler, önlükler, tulumlar Dökümhanelerde, mutfaklarda, laboratuarlarda, tiyatrolardaki yangın perdelerinde
Mukavva, kağıt ve kağıt ürünleri (% 90 ile %100 arasında asbest içerir) Genel ısı izolasyonu ve yangından korunma, elektrikli ekipmanların ısı izolasyonu Yanıcı yüzeyler için kaplama, yanıcı yüzey kaplama, oluklu boru izolasyonu, vinil zenıııı döşemelermde, duvar ve çatı kaplamasında, çelik kompozıtlerde, nem geçmnez kaplamlar( çatı, duvar, zemin)

Kaynak: CAHİT BAYRAKTAR-YIKIM AŞAMASINDAKİ BİNALARIN ASBEST RİSKLERİ YÖNÜNDEN İNCELENMESİ

Soruya Cevap Ver